LOGOWANIE
Zarejestruj sie
Klemens
Stopien: Generał
Gwiazdek: 105880


Dział: literatura
Jakub Polit - Wojny chińskich warlordów 1916-1928
Historia jest niejednokrotnie podniośle nazywana nauczycielką życia, w praktyce jednak zwykła się kojarzyć z nużącym i scholastycznym opanowywaniem kolejnych dat, nazwisk i innych nazw osobowych. Co gorsza, towarzyszy temu przekonanie o głupocie przodków, ich ograniczeniu umysłowemu, jak też szereg innych zupełnie ahistorycycznych założeń, niejednokrotnie o rasistowskim podłożu. Tym większa więc chwała pisarzom takim jak Jakub Polit, którzy przybliżają polskiemu czytelnikowi dzieje zupełnie nieznane – takie jak wojny chińskich warlordów z początku XX wieku. Data: 2017-12-10
Dział: literatura
Serhii Plokhy - Ostatnie imperium
Przy okazji recenzowania cyklu „Utopia u władzy” wyraziłem ubolewanie, iż pozycji tej brakuje zwieńczenia, wręcz ukoronowania w opisie schyłkowej epoki Państwa Rad, jego konfrontacji z rzeczywistością w epoce Gorbaczowa – i poniesionej w wyniku tejże klęski. Pewne nadzieje na dopełnienie tego obrazu wzbudziła więc u mnie książka Serhii’a Plokhy’ego pod wielce wymownym tytułem „Ostatnie imperium”. Data: 2017-12-02
Dział: literatura
Michał Heller, Aleksander Niekricz - Utopia u władzy. Historia Związku Sowieckiego t. 2: Od potęgi do upadku (1939-1991)
Związek Radziecki – czy też Sowiecki – był chyba najbardziej niezwykłym tworem politycznym XX wieku. Cechował go niezwykły ideologiczny radykalizm, jakkolwiek można wskazać przykłady państw, które w tym zakresie poszły, jak się zdaje, jeszcze dalej (np. Kampucza), lecz co bardziej fascynujące, uświadczył on niesamowitego w dziejach wzlotu – iście momentalnego – jak też równie niezwłocznego, zaskakującego dla właściwie każdego sowietologa na świecie upadku. Opowieść na ten frapujący temat snują osoby znające ten kraj tyleż od środka, co i wspominając go z wygnania. Data: 2017-11-26
Dział: literatura
Michał Heller, Aleksander Niekricz - Utopia u władzy. Historia Związku Sowieckiego t. 1: Od narodzin do wielkości (1914-1939)
Z niemałą satysfakcją odnotowałem fakt, iż tegoroczna niezwykle okrągła – bo setna – rocznica tzw. rewolucji październikowej niemal nie została odnotowana przez polskie i światowe media (pojawiając się, o ile w ogóle, na uboczu głównych serwisów, będąc traktowana niejako w kategoriach panopticum), a i znane mi środki masowego przekazu rodem z niektórych krajów WNP wykazywały pewną ambiwalencję. Nie da się jednak zaprzeczyć faktowi, że samo w sobie dojście bolszewików do władzy było jednym ze zwrotnych punktów w historii XX wieku – tak jak choćby objęcia stanowiska kanclerza Niemiec przez Adolfa Hitlera. Konsekwencjom tego zdarzenia poświęcone jest dzieło pióra Micha(i)ła Hellera oraz Ale(-a)ksandra Niekricza. Data: 2017-11-21
Dział: literatura
Nikołaj Iwanow - Zapomniane ludobójstwo. Polacy w państwie Stalina. Operacja polska 1937–1938
Rosyjska historiografia, w tym współczesna, nie cieszy się specjalnym uznaniem wśród Polaków. Niejednokrotnie ci ostatni przecierają oczy czytając nawet nie interpretacje faktów, lecz samo przytoczenie tych ostatnich, tak odległe od nadwiślańskich przyzwyczajeń. O tym, jak różnorodnym narodem są jednak Rosjanie, przekonać się można chociażby podczas lektury „Zapomnianego ludobójstwa” Nikołaja Iwanowa. Data: 2017-10-17
Dział: literatura
Piotr Zychowicz - Niemcy. Opowieści niepoprawne politycznie cz. III
Gdyby spytać przeciętnego Polaka o najbardziej wrogi mu (czy wobec niego) naród, z dużym prawdopodobieństwem wskazałby na Niemców. Jednak drążąc temat mogłoby się okazać, że częściej brak pól porozumienia występowałby chociażby w relacjach z naszym wschodnim (a właściwie północnym) sąsiadem. Jest to pewien fenomen, który głębiej przeanalizować postanowił Piotr Zychowicz. Data: 2017-10-11
Dział: literatura
Simon Sebag Montefiore - Romanowowie 1613-1918
Historia rosyjskich sukcesów w znacznej mierze wiąże się z losami polskich klęsk, podobnie zaś klęski Rosjan zwykły stwarzać szczególnie sprzyjające okoliczności dla Polaków. Warto pamiętać jednak, że państwo rosyjskie w jego imperialnym okresie stanowiło niemalże patriarchalną własność rodu Romanowów, w związku z czym Simon Sebag Montefiore postanowił się wnikliwie przyjrzeć tymże osobom. Data: 2017-09-20
Dział: literatura
Jonathan Dimbleby - Bitwa o Atlantyk
Polacy nie są narodem żeglarzy czy marynarzy, nasze doświadczenia historyczne w tym zakresie są bardzo skromne, a najsłynniejsi ludzie morza rodem znad Wisły służyli pod obcymi banderami. Podobnie wygląda wiedza na temat morskich starć w czasie II wojny światowej, gdzie odległy akwen pacyficzny wywołuje więcej skojarzeń niż wojna o Atlantyk. Tymczasem Jonathan Dimbleby stawia tezę, że w istocie był to decydujący teatr ostatniego konfliktu zbrojnego mocarstw. Data: 2017-09-09
Dział: literatura
Martin Winstone - Generalne Gubernatorstwo. Mroczne serce Europy Hitlera
Niedawno przechodząc koło witryny regionalnej księgarni w oczy rzucił mi się cykl poświęcony dziejom mojego rodzinnego miasta. Po bliższej analizie spore zdumienie wywołał fakt, że w okresie niespełna połowy tysiąclecia brakuje tomu poświęconego wycinkowi pięciu z nich, przypadającego na lata 1939-1944. Bo i w istocie można zauważyć, iż o ile Polacy ekscytują się niemal po dziś dzień II wojną światową jak Ignacy Rzecki wojnami napoleońskimi, to ich wiedza jest dość kliszowa i ograniczona, tracą oni z pola widzenia fakt, że w tym czasie na tych ziemiach także istniała określona organizacja państwowa, bynajmniej nie będąca Rzeszą. Prosty przykład – sądy polskie zwykły wydawać wyroki „w imieniu Rzeczypospolitej” – a w czyim imieniu takowe judykaty były orzekane (bo były) między II RP a Polską Ludową? Data: 2017-09-01
Dział: literatura
Raul Hilberg - Zagłada Żydów europejskich
Holocaust, Shoah – pojęcia te współcześnie niemal weszły do języka potocznego, z ich wykorzystaniem kreowane są różnorakie neologizmy i związki frazeologiczne, potocznie „osłuchały się”. Również wiedza w tym temacie zdaje się dość powszechna i – pomijając różnorakie „polskie obozy” –niekontrowersyjna. Jakże inaczej mogło się to zjawisko przedstawiać kilkanaście lat po tym wydarzeniu, gdy spisywana była pierwsza wersja „Zagłady Żydów europejskich” Raula Hilberga. Data: 2017-06-01
Dział: literatura
Piotr Zychowicz - Sowieci. Opowieści niepoprawne politycznie cz. II
„Żydzi” Piotra Zychowicza byli wcale fascynującą lekturą, nic więc dziwnego, że dość szybko znaleźli oni kontynuację w „Sowietach”, czyli publikacji poświęconej tematowi co najmniej równie fascynującemu. Czy książka ta dorównuje poprzedniczce? Data: 2017-05-28
Dział: literatura
Jürgen Osterhammel - Historia XIX wieku. Przeobrażenie świata
Dzieje XIX wieku są jednym z traumatyczniejszych okresów dla polskiego ucznia interesującego się historią – nic tylko ciąg porażek i innych nieszczęść. Jakże inna perspektywa rozpościera się przed oczami ucznia rodem z Anglii czy Francji! A Taja, Boliwijczyka? No właśnie… Data: 2017-04-29
Dział: literatura
Piotr Zychowicz - Żydzi. Opowieści niepoprawne politycznie
Zjawisko antysemityzmu w Polsce wzbudza ogromne emocje po dziś dzień, choć również – jakkolwiek rzadziej – prezentowane są postawy filosemickie. Zachowania te niejednokrotnie mają źródło atawistyczne, dziedziczne, lecz nie pomaga im również świadomość wielu postaw przedstawicieli Narodu Wybranego. Czasami zaś wystarczy wysłuchać drugą stronę… Data: 2017-03-20
Dział: literatura
Roger Crowley - Zdobywcy
Portugalczycy stworzyli jedno z bardziej zapomnianych imperiów kolonialnych, zasłużenie pozostając w cieniu Anglików, Francuzów czy Hiszpanów, lecz z niezrozumiałych względów dając się także przesłonić Holendrom, a nawet Belgom czy Niemcom. Tymczasem ich rola była niebagatelna, doprowadzili oni bowiem do zmiany układów nie tylko na peryferiach znanego i (zwłaszcza) nieznanego świata, lecz także zmienili pozycję wielu uczestników europejskiego teatru zdarzeń, by wskazać na Wenecjan czy osmańskich Turków. Ale jak to dokładnie było? Data: 2017-03-07
Dział: literatura
Simon Sebag Montefiore - Jerozolima. Biografia
Jerozolima to miasto właściwie nie opuszczające nagłówków gazet i pasków przewijających się u dołu ekranu różnorakich programów informacyjnych. Sprawia ona wrażenie miejscowości zawieszonej w czasie, tyleż w przestrzeni religijnej, co i politycznej. Jednocześnie trudno przywołać jakiekolwiek skojarzenie wymykające się z tych ram. Takie zaś chciał pozostawić u czytelnika Simon Sebag Montefiore w swej książce o niemal mówiącym wszystko tytule. Data: 2017-02-26
Dział: literatura
David Van Reybrouck - Kongo. Opowieść o zrujnowanym kraju
Słowo „Kongo” dla Polaka częściej kojarzy się – o ile w ogóle – z rzeką niż nazwą państwa. A właściwie państw, rozróżnienie których z reguły nie jest możliwe – choć właściwie niemal pod każdym względem się one ze sobą różnią. Ten nieodkryty kraj przed polskim czytelnikiem odsłania David Van Reybrouck w książce pod wielce wymownym tytułem „Kongo. Opowieść o zrujnowanym kraju”. Data: 2017-01-31
Dział: literatura
Philip Short - Pol Pot. Pola śmierci
Pol Pot jest enigmatyczną osobą nie tylko dla Polaków, ale niewątpliwie wiedza naszych rodaków o tej osobie jest szczątkowa. Prawdopodobnie mało kto wie, że jest to tylko pseudonim niejakiego Salotha Sara (សាឡុត ស), mało tego, z wszelkim prawdopodobieństwem większości by się zdawało, iż Pol jest imieniem. Tymczasem jest to osoba, która odcisnęła swe piętno na życiu – a właściwie śmierci – setek tysięcy osób (wedle najostrożniejszych szacunków). Kim on był? Data: 2017-01-27
Dział: literatura
Colin Woodard - Republika piratów
Wyraz „pirat” wywołuje współcześnie dość oczywiste konotacje z rozbójnikiem rodem z Karaibów, koniecznie z przepaską na oku i papugą zasiadającą na ramieniu. Rzecz jasna rzeczywistość jest po wielokroć bardziej złożona, o czym przypomnieli kilka lat temu Somalijczycy grasujący po Oceanie Indyjskim. Ale i losy tych niemal romantycznych bandytów z filmów wcale były dużo bardziej złożone, niźli mogłoby się zdawać. Data: 2017-01-24
Dział: literatura
Wiesław Adamczyk - Kiedy Bóg odwrócił wzrok
Nazwy Syberii czy Kazachstanu nie są dla Polaka obce, w tej czy inny sposób gdzieś pobrzmiewają w tle świadomości narodowej, niemal nigdy nie są to jednak pozytywne tony, choć zarazem nie są one wymierzone w mieszkańców tych krain. O ile jednak skojarzenia związane z pierwszą z nich są dość klarowne, druga jest w istocie bardziej tajemnicza. Konotacje z nią związane przybliża Wiesław Adamczyk w swych wspomnieniach. Data: 2017-01-17
Dział: literatura
Dennis E. Showalter - Pancerz i krew. Bitwa pod Kurskiem
Kursk, Łuk Kurski, Prochorowka – z takimi nazwami geograficznymi zwykła się kojarzyć bitwa zwana największym starciem sił pancernych nie tylko w okresie II wojny światowej, lecz w historii ludzkości w ogóle (cóż, państwa zdolne do wystawienia takich sił później po prostu skupiły się na arsenale nuklearnym). Jeśli jednak spytać o szczegóły, nawet większość pasjonatów dziejów minionych ograniczy się do ogólników bądź też powszechnie narosłych mitów. Ową zasłonę tajemnicy w części uchyla książka Dennisa E. Showaltera. Data: 2016-11-15
Dział: literatura
Scott M. Rusch - Wojny Sparty
Sparta jest mitem kultury popularnej, koncentrującym się wokół wąwozu termopilskiego oraz wokół kilku szczególnych zwyczajów. Te ostatnie wcale nie były tak odwieczne, jak zwykło się wydawać, zaś i armia spartańska nie tak szczególna i niezwyciężona. Dzieje tego państwa – z perspektywy batalistycznej – postanowił przedstawić Scott M. Rusch. Data: 2016-09-17
Dział: literatura
Daniel Gazda - Rzym i barbarzyńcy. Wojny, relacje, starcie cywilizacji
Cywilizacja starożytnego Rzymu wpływa na naszą współczesność nawet gdy tego nie dostrzegamy – choćby w zakresie szeregu instytucji prawnych czy poprzez język. Kultura tak wysoka, jak i popularna nawiązuje doń niezwykle często, z grubsza prezentując wizerunek dość pozytywny, którego cienie – niczym legioniści z popularnego cyklu poświęconego Galowi Asteriksowi – w istocie tylko dodają mu uroku. Tymczasem było to państwo zaborcze, wiarołomne i okrutne, kontakty z barbarzyńcami bardziej zaś wyglądały jak w Biblii niż francuskiej serii komiksowej. Data: 2016-08-23
Dział: literatura
Brian Moynahan - Leningrad. Oblężenie i symfonia
Oblężenie Leningradu jest w zachodniej historiografii zapomnianym dramatem, znacznie ustępując chociażby dziejom walk o Moskwę czy w Stalingradzie, na Łuku Kurskim czy nawet oblężeniu Sewastopola. Cóż, batalistyka zawsze była bardziej spektakularna od losu ofiar cywilnych, wszak właściwych również i dla konfliktów starożytności. Nie oznacza to bynajmniej, że wojenne dzieje miasta nad Newą były wolne od patosu, ten zaś postanowił odmalować Brian Moynahan. Data: 2016-07-26
Dział: literatura
Christopher Macht - Spowiedź Hitlera. Szczera rozmowa z Żydem
Problem nauczania historii jest uświadomienie, że prezentowane osoby często w żadnym razie nie były pomnikowymi postaciami z innego kruszczu, lecz ludźmi z krwi i kości, z typowymi dla takowych przywarami. Rzadkością są przypadki, gdy tychże „herosów” możemy poznać z prowadzonych przez nich dzienników czy wręcz wywiadów. Cóż więc takiego ciekawego mogłoby nam powiedzieć Czyste Zło w osobie Adolfa Hitlera? Data: 2016-07-02
Dział: literatura
Katarzyna Surmiak-Domańska - Ku Klux Klan. Tu mieszka miłość
Ku Klux Klan w oczach typowego Polaka jawi się jako organizacja typowa dla czasów bezpośrednio następujących po amerykańskiej wojnie secesyjnej, ewentualnie zjawisko obecne przed zniesieniem segregacji rasowej na Południu. Że jest inaczej, postanowiła wykazać Katarzyna Surmiak-Domańska. Data: 2016-06-22
Dział: publicystyka
Błogi raj ignorancji, albo rzecz o Konstytucyi
Jak co roku zawisły – o ile nie nastąpiło to już wcześniej przy okazji 1 bądź 2 maja – flagi narodowe na budynkach stanowiących prywatną własność, Polacy zaś gremialnie udadzą się na różnorakie pochody, marsze, msze czy inne formy aktywności o patriotycznym wydźwięku. Co takiego jednak w istocie świętują? Data: 2016-05-03
Dział: literatura
Jakub Polit - Gorzki triumf. Wojna chińsko-japońska 1937-1945
My, Europejczycy XXI wieku jesteśmy rasistami, cudzy ból traktując jako niewspółmierny do własnego. Właściwie każdy z nas na pytanie o początek II wojny światowej wskaże na konflikt rozpoczęty na Starym Kontynencie, przy czym nas Polaków konkretnie oburzają odwołania się do dat w rodzaju 3 września 1939 (przystąpienie Zjednoczonego Królestwa i Francji do wojny z Niemcami Hitlera), 22 czerwca 1941 (napaść III Rzeszy na Związek Radziecki) czy 7 grudnia 1941 (Pearl Harbor). Tymczasem niby dlaczego za takową datę nie uznać 7 lipca 1937 roku? Data: 2016-02-29
Dział: literatura
Edward Arthur Thompson - Hunowie
To nie Hunowie doprowadzili do upadku cesarstwa zachodniorzymskiego, w powszechnej świadomości jednak to ten „występek” im się przypisuje. Kim jednak w ogóle byli, skąd się wzięli, co się z nimi stało? Podręczniki szkolne z reguły zachowują milczenie w zakresie tych tematów, warto więc pogłębić wiedzę sięgając po książkę Edwarda Arthura Thompsona. Data: 2016-02-13
Dział: literatura
Antony Beevor - Ardeny 1944. Ostatnia szansa Hitlera
Antony Beevor stał się dla polskich czytelników niejako specjalistą od dziejów II wojny światowej, zwłaszcza w zakresie frontu wschodniego, acz nie tylko. Po sukcesach jego poprzednich książek nie może więc dziwić fakt, że wziął on na swój warsztat kolejne znaczące operacje tego konfliktu, jak też okoliczność, iż książka ta natychmiastowo trafiła na polski rynek. Data: 2016-02-12
Dział: literatura
Christopher Ailsby - Waffen-SS. Piekło na froncie wschodnim
Skrót SS zapisał się bardzo mrocznie w historii ludzkości i budzi niepokojące konotacje nawet przy zupełnie niewinnych zbitkach. Wbrew jednak powszechnym wyobrażeniom nie była to tylko – czy nawet nade wszystko – organizacja terroru państwa nazistowskiego, lecz także – czy wręcz głównie – podmiot odpowiedzialny za wyszkolenie elitarnych jednostek frontowych. Data: 2016-02-08
Dział: literatura
Tajemnice historii. Niewyjaśnione zagadki wszech czasów
Jako pasjonat historii od lat dziecinnych bez problemu byłbym w stanie przywołać z pamięci pierwsze pozycje, które pobudziły moje zaciekawienie „nauczycielką życia”, wolę zgłębienie zarysowanych tylko wątków. Współcześnie funkcję taką wedle jej twórców miałaby pełnić książka „Tajemnice historii. Niewyjaśnione zagadki wszech czasów”. Data: 2016-02-07
Dział: literatura
Czesław Piotrowski - Krwawe żniwa. Zbrodnie ukraińskie na Wołyniu 1943
Polsko-niemieckie pojednanie nie jest pojęciem czysto propagandowym, kryje się za nim wiele autentycznych czynów i postaw, polegających na uderzeniu się w piersi. Naturalnie nie jest to proces przebiegający bez przeszkód, lecz można w odniesieniu do niego w istocie mówić o postępie. Jakże inaczej prezentuje się kwestia wzajemnych rozliczeń Polaków z Ukraińcami, zwłaszcza wobec krwawiącej rany związanej z Wołyniem. Data: 2016-02-06
Dział: literatura
Norman Davies - Wyspy
Po opowieściach o dziejach Polski, w tym najnowszych, oglądanych z zewnątrz, jak też historii Europy, także skądinąd postrzeganych z perspektywy z obrzeży, wygodnej pozycji spoza, Norman Davies zabrał się za temat dlań niewątpliwie bliższy, gdyż niejako intymny – historię świata, w którym dorastał i z którym w istocie po dziś dzień pozostaje związany, historię Wysp. Data: 2016-01-30
Dział: literatura
Janusz Danecki - Arabowie
Trudno współcześnie o nację mającą gorszą na Zachodzie prasę od Arabów – i to uwzględniając Chińczyków, Rosjan czy spamujących tudzież udzielających się w organizacjach typu Boko Haram Nigeryjczyków. Ale już samo rozumienie pojęcia, jego utożsamianie z innymi nacjami muzułmańskimi, nie jest tak jasne. Częściowo te wątpliwości i narosłe nieporozumienia rozwiewa Janusz Danecki swoimi – no właśnie – „Arabami”. Data: 2016-01-11
Dział: literatura
Swietłana Aleksijewicz - Cynkowi chłopcy
Pewna duma przemawia przez niżej podpisanego, iż twórczość Swietłany Aleksijewicz odkrył jeszcze przed przyznaniem białoruskiej pisarce Literackiej Nagrody Nobla, czego jaskrawym dowodem są opublikowane na łamach niniejszego serwisu recenzje dwóch jej znanych książek pt. „Wojna nie ma w sobie nic z kobiety” oraz „Czarnobylska modlitwa”. W związku z przedmiotowym wyróżnieniem (a także przeczuwając je) na polski rynek trafiły – bądź zostały wznowione (Wydawnictwo Czarne wykazało się tu bowiem intuicją) – wydania jej mniej znanych pozycji. Jedną z takich zaś są „Cynkowi chłopcy”. Data: 2016-01-03
Dział: literatura
Maciej Kuczyński - Gorące lata Zimnej Wojny 1945-1965
W polskiej historiografii czas wojen kończy się w momencie kapitulacji III Rzeszy, tak naprawdę mało kto wie, co się zdarzyło następnie 2 września 1945. Tymczasem działania wojenne nie odeszły do lamusa, nie stały się domeną plemiennych waśni gdzieś daleko w Afryce czy na innych Bałkanach, tyle że są one właściwe dla innych. Maciej Kuczyński postanowił zaś swoje – i czytelnika – zainteresowanie skupić na wojnach toczonych po kapitulacji Japonii przez państwo, które właściwie od starć zbrojnych nie ma jak uciec, a mianowicie Stany Zjednoczone Ameryki. Data: 2015-12-09
Dział: literatura
Jarosław Molenda - Zakazana historia odkrycia Ameryki
Dość często mamy wadliwe wyobrażenie kontynentu amerykańskiego w okresie okołokolumbijskim, jako dziewiczego i niemal bezludnego lądu, czekającego na białego odkrywcę i kolonizatora, fałszywość którego to poglądu wykazywał chociażby Charles C. Mann. Z kolei Jarosław Molenda postanowił wykazać, że mitem tego samego rodzaju jest przekonanie, że odkrywcą tego lądu był Kolumb. Data: 2015-11-19
Dział: literatura
Jarosław Wojtczak - Wojna paragwajska 1864-1870
Co jest Ci, drogi Czytelniku, wiadomym o tzw. wojnie paragwajskiej z XIX stulecia? Niech zgadnę – nic a nic? Tymczasem był to konflikt, w trakcie którego stoczono największą bitwę w dziejach (przynajmniej pokolumbijskich) Ameryki Południowej, współczynnik śmiertelności po stronie przegranych plasowałby zaś ich w absolutnej czołówce całej ludzkiej historii. Zaintrygowany(-a)? Data: 2015-08-04
Dział: literatura
Alison Weir - Lancasterowie i Yorkowie. Wojna Dwóch Róż
Banałem będzie stwierdzenie, że literatura piękna ma większe oddziaływanie na wyobraźnię niż suche historyczne fakty. Niejednokrotnie całe społeczeństwa żyją w przekonaniu o historyczności określonego zdarzenia, podczas gdy w rzeczywistości jest ono zupełnym mitem, niemającym nawet przysłowiowego ziarna wspólnego z nią. Z kolei przy innej okazji znając określone zdarzenie bądź frazę nie jesteśmy w stanie wskazać źródła jego pochodzenia. „Królestwo za konia!” – to Szekspir, lecz któraż to z jego dramatis person wykrzykuje te słowa – i w jakim kontekście? Data: 2015-08-03
Dział: literatura
Eiko Ikegami - Poskromienie samurajów
Japonia na swój sposób podbiła świat Zachodu, mimo przegranej wojny światowej. Zafascynowanie Krajem Kwitnącej Wiśni dotyczy jednak czegoś więcej, niźli materialnego dorobku kultury ludu Wysp Japońskich, lecz także jego specyficznej historii, jakże podobnej i zarazem o ileż odmiennej od tego, co jest znane zwykłego Europejczykowi czy Amerykaninowi. Takie słowa jak harakiri, seppuku, kamikaze etc. weszły nawet do języka potocznego. Jedną z takich sfer wzbudzających powszechne zainteresowanie, po części dzięki twórczości Akiry Kurosawy oraz Jamesa Clavella, są osoby samurajów, na poły wręcz mityczne. Data: 2015-04-07
Dział: literatura
Swietłana Aleksijewicz - Czasy secondhand. Koniec czerwonego człowieka
Swietłana Aleksijewicz jest osobą głęboko zakorzenioną w otaczającej ją rzeczywistości – jej książki są więcej niż dokumentem, ale też określenie ich mianem beletrystyki byłoby nadużyciem i katastrofalnym pudłem. Znakomitym przejawem tego zakorzenienia są „Czasy secondhand”, stanowiące rozrachunek z sowiecką przeszłością – i jej teraźniejszymi pozostałościami. Data: 2015-03-25
Dział: literatura
Włodzimierz Kalicki - Zdarzyło się
Historia ludzkiej cywilizacji jest tak pełna wydarzeń, iż nie może budzić zdziwienia refleksja Włodzimierza Kalickiego, iż właściwie każdemu z nich postanowiłby on poświęcić przynajmniej po jednej mniej czy bardziej krótkiej notce. Tak powstał cykl przez lata towarzyszący czytelnikom „Dużego Formatu”, w końcu zaś doczekał się on zgromadzenia w jednym miejscu. Data: 2015-02-10
Dział: literatura
Swietłana Aleksijewicz - Czarnobylska modlitwa. Kronika przyszłości
Czarnobyl w polskiej kulturze jest zdarzeniem zasadniczo zapomnianym, a z pewnością przebrzmiałym, mogłoby się zdawać, że po roku 86 i aplikowaniu jodyny problem przestał istnieć. Zupełnie inaczej jednak rzecz się przedstawia z perspektywy Białorusi, kraju faktycznie najbardziej poszkodowanego przez daną katastrofę – i właśnie przedstawieniu tej perspektywy poświęcona jest książka Swietłany Aleksijewicz. Data: 2015-01-17
Dział: literatura
Nikołaj Nikulin - Sołdat
Niedawne zamieszanie wokół gry Company of Heroes 2, związane z jej nieagitacyjny przedstawieniem wydarzeń rozgrywających się na froncie wschodnim II wojny światowej (choć wielu Rosjan stwierdziłoby, że był to właśnie wytwór zachodniej, wrogiej wschodnim sukcesom Armii Czerwonej propagandy) dowiodło w sposób zaskakujący, jak w epoce Internetu i związanej z tym wolności słowa i przepływu informacji żywe są mity ukształtowane wiele dekad temu. Szczególnie bolesne były one jednak dla bezpośrednich obserwatorów – i zarazem ofiar – wojennej zawieruchy, a jednym z takowych był Nikołaj Nikulin. Data: 2015-01-13
Dział: literatura
Gabriel Mérétik - Noc generała
Stan wojenny jest wydarzeniem nieodmiennie budzącym w polskim społeczeństwie duże emocje i podziały w jego ocenie, choć z pewną przykrością należy także odnotować prosty fakt, iż coraz większa grupa osób – z natury rzeczy młodych – nie ma jakiegokolwiek pojęcia o tych wydarzeniach. Tym cenniejsze może się wydawać spojrzenie nań „zewnątrz”, oczami francuskiego dziennikarza, aczkolwiek doskonale znającego polskie realia. Data: 2014-12-17
Dział: literatura
Laurence Bergreen - Poza krawędź świata
Czy nie marzyliście kiedyś o podróży dookoła świata? Trudno by mi było uwierzyć, by chociażby palcem po globusie czy innej mapie którykolwiek z czytelników takowej nie odbył. Takim człowiek był też Ferdynand Magellan (wedle tradycyjnej notacji), który jednak jako pierwsza znana osoba podjął taką próbę, z częściowym zresztą powodzeniem. Data: 2014-09-28
Dział: literatura
Judith Herrin - Bizancjum
Bizancjum zniknęło z map politycznych świata nieco ponad pół tysiąca lat temu, ale powszechna wiedza o tym państwie – imperium! – w kręgu kultury zachodniej (czyli także w Polsce) jest paradoksalnie mniejsza, niż choćby o antycznych wojnach persko-rzymskich czy podbojach Aleksandra Macedończyka, o ileż starszych. Luki w tej wiedzy postanowiła uzupełnić Judith Herrin. Data: 2014-09-17
Dział: literatura
Bogdan Musiał - Sowieccy partyzanci 1941-1944. Mity i rzeczywistość
Często na polskich lekcjach historii – i w publicystyce zahaczającej o tematy historyczne – wskazuje się, że Polska była jedynym, może obok Jugosławii, państwem, w którym w czasie II wojny światowej działała partyzantka na dużą skalę, tworząca wręcz własne państwo podziemne. Tym większy szok poznawczy przeżywa Polak za granicą, gdy odkrywa, że tamtejsze środowiska wysuwają tutaj na pierwszy plan stosowne oddziały nie tyle nawet (czy też nie tylko) francuskie, lecz nade wszystko sowieckie. A może tak naprawdę było? Data: 2014-06-18
Dział: literatura
Charles C. Mann - 1491. Ameryka przed Kolumbem
W powszechnej świadomości kontynent(y) amerykański(e) to wielkie równiny wręcz nieskalane ludzką stopą, penetrowane przez idące w tysiące stada bizonów. To równie nieprzebyte dżungle, zamieszkane przez doskonałych astronomów, ale „zacofanych” w innych sferach o tysiąclecia. Nie jest to bynajmniej obraz wyłaniający się tylko z popkultury, przeciwnie, właściwy także dla podręczników licealnych. Że jest to obraz nieprawdziwy, dowodzi Charles C. Mann w książce zatytułowanej wymownie „1491. Ameryka przed Kolumbem”. Data: 2014-05-03
Dział: literatura
Andrzej Chwalba - Samobójstwo Europy
Dziecięciem będąc niejednokrotnie wybierałem się z rodzicami na działkę, w celu tyleż eksploatowania jej z wszelakiej maści truskawek czy innych samosiewnych czereśni, co sprzątania z przybytku zostawianego przez rodaków. Jakież było moje zdziwienie, gdy krzątając się po okolicach natknąłem się na co prawda kompletnie zmurszałe i zarośnięte, lecz niewątpliwie krzyże nagrobne. Krótki wywiad uświadomił mi, że mam do czynienia z pozostałościami po cmentarzu żołnierzy austriackich i niemieckich, acz z okresu I wojny światowej. Skąd oni się tu wzięli – tego bynajmniej nie dowiedziałem się na lekcjach historii, gdyż Wielka Wojna z perspektywy Polaków jest konfliktem zapomnianym, pojawiającym się przy zakończeniu „Nocy i dni” czy początku „Przedwiośnia”. Lukę tę wypełnia książka Andrzeja Chwalby. Data: 2014-04-24
Dział: literatura
Douglas Ford - Pacyfik. Starcie mocarstw
Zmagania wojenne na Pacyfiku z naszej nadwiślańskiej perspektywy mogą zdawać się pozbawioną znaczenia egzotyką. Wbrew pozorom jednak angażowały one uczestników walk toczących się w Europie na tyle, iż w niemałym stopniu miały one wpływ na decyzje militarne dotyczące Starego Kontynentu, a pośrednio również i naszego kraju. W związku z tym warto dowiedzieć się nieco więcej o zdarzeniach, które rozgrywały się po przeciwnej stronie globu, by zrozumieć chociażby motywacje kierujące włodarzami Wielkiej Brytanii czy Stanów Zjednoczonych. Data: 2014-04-22
Dział: literatura
Rupert Butler - Wojska NKWD na froncie wschodnim
NKWD to jeden z okrytych najbardziej ponurą sławą akronimów w historii świata. Działania tej organizacji były tyleż okrutne, co i tajemnicze. Podobnie wątpliwą famą cieszy się front wschodni II wojny światowej, nieporównywalny chyba z absolutnie żadnym innym teatrem zmagań tego konfliktu, tak ze względu na jego skalę, jak i bezwzględność. Połączenie ze sobą tych dwóch pespektyw mogło stworzyć mieszankę piorunującą, i z tej zapewne przyczyny podjął ją Rupert Butler w swojej książce wydanej pod właściwie wszystko tłumaczącym tytułem. Data: 2013-10-06
Dział: literatura
Bill Sloan - Ostateczna bitwa. Okinawa 1945
Walki na Pacyfiku podczas II wojny światowej są w Polsce mało znane. Wymowne jest, że świętujemy (choć z umiarkowaną radością) 8 maja jako dzień końca właśnie tej wojny, zapominając, że po drugiej stronie globu wciąż trwały krwawe walki, które w ogóle zaangażowały w pełni Stany Zjednoczone – ten kluczowy „języczek u wagi” w konflikt rozgrywający się także w Europie. Z kolei jedną z najbardziej krwawych bitew tego starcia były walki mające miejsce na Okinawie, wyspie, którą mało który Polak czy Europejczyk byłby w ogóle w stanie wskazać na mapie. I właśnie temu starciu poświęcona jest książka autorstwa Billa Sloana. Data: 2013-09-02
Dział: literatura
Anna Reid - Leningrad. Tragedia oblężonego miasta 1941-1944
Front wschodni II wojny światowej zwykł się kojarzyć z bitwami o Moskwę, Stalingrad czy Kurskiem. Jak się zdaje, gdyby zadać ludziom pytanie, czy ofensywa niemiecka w stronę Leningradu powiodła się, odpowiedź prawidłowa może paść właściwie tylko niejako przez pomyłkę, utożsamienie dawnej stolicy Rosji z nadwołżańską areną walk 6. Armii. Tymczasem Leningrad przetrwał może nie tyle w oblężeniu, co w blokadzie przez około dwóch i pół roku, doświadczając jednej z największych klęsk humanitarnych w historii. I właśnie nade wszystko tej ostatniej sferze poświęcona jest książka Anny Reid. Data: 2013-05-03
Dział: literatura
Sławomir Koper - Piastowie. Wędrówki po Polsce pierwszej dynastii
Sławomir Koper jest niejako gwiazdą polskiego rynku książek historycznych ostatnich lat. Niewątpliwie w uzyskaniu tego statusu nie zaszkodziła mu szerokość zainteresowań, a mianowicie niezamykanie się w jednej węższej bądź szerszej epoce, lecz niejako przeskakiwanie od jednej do drugiej. Po okresie międzywojnia więc ukazuje on czytelnikowi perspektywę czasów piastowskich, czyli prapoczątków naszej państwowości. Data: 2013-04-13
Dział: literatura
Iwan Czistiakow - Strażnik Gułagu. Dziennik
Związek Radziecki czasów stalinowskich czystek był krajem wręcz paranoidalnej podejrzliwości, atmosfery strachu przenikającej wszystkie grupy społeczne zamieszkujące nawet najbardziej odległe jego zakątki, a Archipelag Gułag był niejako centralnym piekielnym kręgiem tego systemu. Takie przynajmniej jego wyobrażenie zostało ukształtowane na podstawie licznych pozycji reprezentujących literaturę łagierniczą. Co jednak nie bez znaczenia, dzieła te były tworzone bez wyjątku przez ofiary systemu, co może rodzić podejrzenia co do ich rzetelności. Tym większa wartość niedawno wydanego nakładem Bellony „Strażnika Gułagu. Dziennika” Iwana Czistiakowa. Data: 2012-10-08
Dział: literatura
Francisco Goldman - Sztuka politycznego morderstwa, czyli kto zabił biskupa
Czy słyszeliście kiedyś o problemach trapiących Gwatemalę? O tamtejszych zamachach stanu i podziałami wewnątrz Kościoła katolickiego z tym się wiążącymi? O biskupie Gerardim? No właśnie, ja też nie, w odróżnieniu chociażby od takiego sąsiedniego Salwadoru i biskupa Oscara Romero. Jest jednak książka, która na około czterystu stronach potrafi w intrygujący sposób uzupełnić te braki. Data: 2012-05-24
Dział: literatura
Swietłana Aleksijewicz - Wojna nie ma w sobie nic z kobiety
Nie aż tak stary seksistowski dowcip mówi o oburzeniu jednego mężczyzny nad ideą tzw. gender studies – dlaczego zajmować się tylko kobiecą perspektywą losów człowieka, jego kultury, niejako dyskryminując męski punkt widzenia. Wzburzenie ustało dopiero z chwilą, gdy podmiot liryczny uświadomił sobie fakt, iż taki przedmiot istnieje – a zwykło się go określać mianem historii. Podejrzewam, iż żart ten nie był znany Swietłanie Aleksijewicz w chwili, gdy zaczęła ona gromadzić materiały do swej najbardziej znanej książki – a był to przełom lat 70. i 80. XX wieku – lecz znakomicie współbrzmi on z konceptem przyświecającym tej białoruskiej pisarce. Data: 2012-04-24
Dział: literatura
Mike Kim - Z piekła do wolności
Korea Północna jest jednym z najbardziej niezwykłych i tajemniczych państw współczesnego świata. Gros informacji o niej sprawia wrażenie wręcz anegdotycznych, tak niewiarygodnych, że aż pcha to niektórych to stawiania tezy o ich propagandowym charakterze. Trudno wszakże zaprzeczyć faktom częstego zwracania się przez notabli tego państwa do społeczności międzynarodowej o pomoc humanitarną, a jednocześnie prowadzenia przezeń zbrojeń właściwych dla mocarstw o nieporównywalnie większym potencjale. Dlatego też z wielkimi nadziejami sięgnąłem po książkę Mike’a Kima, pragnąc choć trochę poszerzyć swą wiedzę o tym komunistycznym dziedzicznym królestwie. Data: 2012-04-13
Dział: literatura
Michael Burleigh - Trzecia Rzesza. Nowa historia.
Nazistowska dyktatura w liczbach ogólnych nie była najbardziej krwawą dwudziestowieczną tyranią, czy to na świecie, czy też i w samej Europie. Niemniej jednak specyficzna „mechanizacja śmierci” tego ustroju, a także bezkompromisowość jego władz i funkcjonariuszy w sytuacji, gdy wyznawana przezeń ideologia nie przystawała do wymogów rzeczywistości, sprawiły, iż nazwa „Trzecia Rzesza” stała się synonimem zła, bestialstwa, do którego może się posunąć człowiek i całe narody w jak najbardziej współczesnym świecie. Z natury rzeczy tak „sensacyjny” przedmiot stał się przedmiotem wielu broszurowych i wyświechtanych publikacji, skupiających się na epatowaniu drastycznymi obrazami, niźli ukazaniem istoty i źródeł tego wielkiego nieszczęścia. W żadnym jednak razie taką pozycją nie jest „Trzecia Rzesza. Nowa historia” Michaela Burleigha. Data: 2011-08-09
Dział: literatura
Stephen Bungay - Bitwa o Anglię
Bitwa o Anglię, która to fraza zresztą nie w pełni odpowiada oryginalnemu Battle of Britain, wpisała się na trwałe w schemat wyobrażeń o II wojnie światowej nie tylko społeczeństwa Albionu, ale również i narodu żyjącego nad Wisłą. Wiemy, iż nasi piloci w ramach Dywizjonu 303 wręcz uratowali Brytyjczyków od morderczych zakusów niemieckich agresorów, tak tych zasiadających za sterami potężnej Luftwaffe, jak również i w konsekwencji wdziewających na co dzień mundury Wehrmachtu, szykujących się do wielkiej inwazji. Ale czy tak w istocie było? Data: 2011-08-08
Dział: literatura
Conrad Totman - Historia Japonii
Większości z nas Japonia kojarzy się z rzeszami niewysokich turystów obowiązkowo zaopatrzonych w najnowocześniejszy sprzęt fotograficzny i wideo – oczywiście również obowiązkowo krajowej marki Sony – a także niesłychanie nowoczesną komunikacją publiczną, cechującą się wręcz niewyobrażalną dla przeciętnego Polaka punktualnością. Skojarzeń wszakże może być więcej – Hiroszima, tsunami, trzęsienia ziemi, zaawansowanie technologiczne, motoryzacja, anime i manga… Data: 2011-05-20
Dział: literatura
Haing Ngor - Pola śmierci. Kambodżańska odyseja
Im dalej na wschód, tym bardziej poddańczo i okrutnie? Można dostrzec taką dość zadziwiającą inklinację pomiędzy położeniem społeczeństwa – orientowanego względem południka Greenwich – a zwyczajami tak w stosunku wobec władzy, jak również wobec pozostałych ludzi (czy też tejże władzy wobec jednostek). To nie przypadkiem Bizancjum było w Europie Zachodniej synonimem ceremonializmu i swoistego upadlania poddanego wobec władzy, jak również symbolem wymyślnych i przerażających tortur. Z kolei te same społeczeństwo średniowiecznych Greków jako antypersonalistycznych postrzegało Arabów i Turków, ci zaś Tatarów… Data: 2011-05-06
Dział: literatura
Norman Davies - Zaginione królestwa
Norman Davies jest nie tylko historykiem z Oksfordu, nie tylko osobą o dość lekkim i wdzięcznym piórze, ale także niewątpliwie jest człowiekiem, który wszedł w diabelskie konszachty, patrząc na to, jak oczarował pewien nadwiślański naród, doskonale orientując się w strunach jego duszy, oczekiwaniach i marzeniach. Każda z jego książek – dość pokaźnych zresztą rozmiarów – w niezwykle krótkim czasie od pojawienia się na księgarnianych półkach momentalnie z nich znika, podczas gdy kasy pęcznieją od gromadzonej mamony. W konsekwencji naprawdę niewiele czasu trzeba, by jego dzieła niedługo po opublikowaniu nad Tamizą zawitały również między Bugiem a Odrą. Data: 2011-02-20
Dział: literatura
Philip Bialowitz, Joseph Bialowitz - Bunt w Sobiborze. Opowieść o przetrwaniu w Polsce okupowanej przez Niemców
Holokaust zdaje się nam coraz odleglejszym wydarzeniem, a to ze względu na odchodzące pokolenie nielicznych ofiar, którym udało się przetrwać, a które stanowiły żywy wyrzut sumienia nie tylko dla oprawców, ale dla całego świata, który w tym mrocznym okresie historii ludzkiej cywilizacji zachowali bierność lub niedostateczną aktywność. Co jednak szczególnie groźne, dla wielu zaczyna jego doświadczenie przekształcać się w anegdotę historyczną, tyleż niezwykłą, co niewiarygodną – no bo „przecież takie komory gazowe nie mogły istnieć”… Data: 2010-11-20
Dział: literatura
Antony Beevor - Berlin 1945. Upadek
Wiele książek powstało poświęconych losom tak Wschodniego, jak i Zachodniego Frontu w czasie drugowojennych zmagań, szereg z nich poświęconych był tragicznemu dla ZSRR rokowi 1941 roku, niejedna koncentrowała swoją oraz czytelniczą uwagę na monumentalnych zmaganiach w ruinach Stalingradu tudzież nieopodal Kurska, jeszcze inne przedstawiały dramatyzm lądowania w Normandii czy ostatniej niemieckiej ofensywy w Ardenach. Co jednak dość zaskakujące, tylko niewiele z nich wspomina o ostatnich dniach nie tyle Trzeciej Rzeszy – choć także – lecz Wehrmachtu i innych niemieckich sił zbrojnych, potężnych i przez wiele lat zwycięskich, a jednak ostatecznie rozbitych w puch. Data: 2010-10-24
Dział: literatura
Ira Berlin - Pokolenia w niewoli
Wyobrażenie niewolnictwa amerykańskiego w oczach przeciętnego Polaka zostało ukształtowane w dużej mierze przez książkowe „Chatę wuja Toma” i ewentualnie „Korzenie”, a także filmy w rodzaju „Przeminęło z wiatrem”. I tak typowy niewolnik spędzał całe dnie, a z nimi całe życie na plantacjach bawełny w dotkliwym słońcu i pod nieustannym zagrożeniem bata wykonując bardzo niewdzięczną i męczącą pracę, za którą nie otrzymywał żadnego wynagrodzenia, a wyłącznie porcje żywności pozwalające mu przetrwać do następnego dnia tej udręki. Nietrudno więc odgadnąć, że obraz ten jest uproszczony, jak bardzo jednak przekonać się można dopiero po sięgnięciu po książkę autorstwa Ira Berlina zatytułowaną wymownie „Pokolenia w niewoli”. Data: 2010-07-17
Dział: literatura
Krzysztof Kąkolewski - Co u pana słychać?
Temat nazizmu powoli odchodzi w przeszłość wraz z pokoleniami sięgającymi własną pamięcią do czasów, które bardziej przypominały koszmar niźli mary nawiedzające nas czasami po nocach. Mimo to zainteresowanie nim nie słabnie, Zło wyraźnie fascynuje, wzbudza zainteresowanie nad swoimi źródłami. Data: 2010-06-06
Dział: literatura
Jonathan Fenby - Chiny. Upadek i narodziny wielkiej potęgi
Chiny to kraj z niesamowitą, wręcz niewyobrażalną dla każdego Europejczyka historią, sięgającą wstecz do czasów sprzed pięciu tysięcy lat, czyli okresu faraonów i mezopotamskich miast, po których cywilizacji zostały już tylko właściwie wyłącznie kamienie. Tymczasem mieszkańcy Państwa Środka po dziś dzień żyją w kulturze, której wcale liczne elementy zostały ukształtowane przed milleniami. Chiny jednak to nie tylko kraj wielkiej przeszłości, ich nowożytność także była bogata w wydarzenia doprawdy monumentalne. I właśnie ich przybliżeniu służyć ma książka autorstwa Jonathana Fenby’ego. Data: 2010-01-03
Dział: literatura
Nicholas Thomas - Odkrycia. Podróże kapitana Cooka
Osoba Jamesa Cooka i jego wypraw na Pacyfik jest stosunkowo mało znana mieszkańcom kraju nad Wisłą, właściwie bowiem nie jest obecna w szkolnych podręcznikach historii, nie jest też obecna w społecznej świadomości i właściwie może naszym rodakom kojarzyć się równie dobrze z brytyjskimi czy amerykańskimi sportowcami tudzież przedstawicielom nauk ścisłych. Tymczasem dla ludzi z kultury Commonwealthu jest to wielki bohater, odkrywca porównywalny jeśli nie z Kolumbem, to z pewnością z takim choćby Marco Polo. Dobrze więc się stało, iż dość skromne polskojęzyczne piśmiennictwo wzbogaciło się o książkę autorstwa Nicholasa Thomasa poświęconą temu podróżnikowi. Data: 2009-09-14
Dział: literatura
Laurence Bergreen - Marco Polo: od Wenecji do Xanadu
Space, the last frontie... a właściwie może nie kosmos i może jeszcze trochę tych granic pozostało, niemniej podróże i odkrycia od zawsze zajmowały ludzką wyobraźnię, popychając co bardziej ambitnych, śmiałych tudzież zdesperowanych tam, gdzie nikt inny przed nimi się nie udał. Nawet jeśli pojęcie „wszystkich” ograniczyć tylko do przedstawicieli własnego kręgu kulturowego. Data: 2009-08-08
Dział: literatura
Kim MacQuarrie - Ostatnie dni Inków
Inkowie może nie zawładnęli tak powszechną wyobraźnią jak makabryczni Aztekowi i ich władca Montezuma, a także ich niezwykłe wierzenia oraz osiągnięcia, niemniej gdzieś są w niej obecni, choć niejednokrotnie w mocno zniekształconej postaci, której bliżej do peruwiańskich muzykantów niźli wielkiej cywilizacji, która budowała mosty nad andyjskimi wąwozami i zakładała miasta tam, gdzie wielu innych uznałoby to po prostu za niemożliwe. Nieprawdopodobne szczególnie się wydaje dostojne miasto nazwane Machu Picchu, a także fakt, iż to wielomilionowe imperium padło pod ciosami zaledwie dwustu żądnych bogactw i władzy Hiszpanów. Data: 2009-07-18
Dział: literatura
Antony Beevor - Walka o Hiszpanię 1936-1939. Pierwsze starcie totalitaryzmów
Czego może nas nauczyć historia? Wielu powiedziałoby, iż wszystkiego, właściwie wciąż wszystko powtarzamy, tak jak proces dorastania, starzenia się i umierania. Ale aby na pewno? Powtarzalność błędów sugerowałaby raczej, iż historia może nas co najwyżej uczyć, ale nie nauczyć... Data: 2009-03-28
Dział: literatura
Izaak Babel - Konarmia
Godną jeśli nie powieści, to chociaż noweli jest już sama biografia Izaaka Babla, pisarza wyklętego właściwie przez wszystkich. Dla jednych jest on przedstawicielem zjawiska zwanego „żydokomuną”, przedstawiciela Narodu Wybranego, który poszedł robić bezbożną rewolucję, pozostawiając za sobą morze krwi i trupów. Inni z kolei dojrzą w nim inteligencika, która porwał się na czasy znacznie go przerastające, w konsekwencji czego poniósł on największe fiasko, mianowicie został pożarty przez rewolucję, której służył. Data: 2009-03-09
Dział: literatura
Jung Chang, Jon Halliday - Mao
My, Europejczycy, przywykliśmy do tego, iż świat się kręci wokół nas – to nasz kontynent określamy mianem Starego, określenie Nowego rezerwując dla krewniaków zza oceanu, resztę zaś ludzkości zwykliśmy wrzucać do worka Trzeciego Świata. W istocie jednak to nie między Skandynawią a Maltą biją serca największej grupy ludzi i nie między Hiperboreą a Uralem narodziła się cywilizacja. Europa to tylko „mały półwysep na zachodzie”, jak stwierdził chiński przywódca Mao Tse-Tung, któremu warto przyjrzeć się uważniej, jako że był on panem życia i śmierci czwartej części ludzkości. Data: 2009-01-11
Dział: literatura
Rodric Braithwaite - Moskwa 1941. Największa bitwa II wojny światowej
Bitwa pod Moskwą (a właściwie to o Moskwę), która rozegrała się na przełomie 1941 i 1942 roku nie odcisnęła się w powszechnej – wyłączając kraje byłego Związku Radzieckiego, a zwłaszcza Rosji – świadomości tak mocnym piętnem, jak chociaż walki w Stalingradzie czy pod Kurskiem. Tymczasem w żadnej innej batalii – nie wyłączając wspomnianych powyżej – nie uczestniczyło tak wielu żołnierzy (oraz cywilów), jak właśnie pod stolicą ZSRR. Może nie była ona tak spektakularna, może toczyła się zbyt długo, a może powody tego są jeszcze inne. Data: 2009-01-03
Dział: literatura
Antony Beevor - Stalingrad
Bitwa o Stalingrad była jedną z najbardziej krwawych i zażartych stoczonych w trakcie II wojny światowej. I choć wedle słynnego zdania ówczesnego przywódcy Związku Radzieckiego śmierć miliona osób jest już nie tragedią, a zwykłą statystyką, nazwa owego nieszczęsnego miasta położonego nad Wołgą po dziś dzień wielu ludziom kojarzy się z piekłem na ziemi. Bo w istocie walki, które miały tam miejsce od sierpnia 1942 roku do końca stycznia roku następnego tym w istocie były – najgłębszym kręgiem dantejskiego inferno. Data: 2008-10-09
Dział: literatura
Nicolas Grimal - Dzieje starożytnego Egiptu
Czy ktoś nie słyszał w ciągu swego życia – dłuższego czy krótszego – o piramidach? A o zigguratach? Zadziwiające jest, jak bardzo budowle faraonów rozbudzają wyobraźnię milionów ludzi z całego świata, podczas gdy podobne dokonania innych ludów stanowią pasję garstki fascynatów. Ale może to nie stopień technicznego skomplikowania jest przyczyną owego fenomenu, lecz świadomość tego, jakże wiekowe są to konstrukcje… Data: 2008-07-02
Dział: literatura
Aleksander Śpiewakowski - Samuraje
Stary witz z czasów realnego socjalizmu głosił, iż prawo wyporu cieczy odkrył Archimedes, a jeszcze wcześniej tylko uczeni radzieccy. Porzekadło to było refleksją na propagandę sukcesu rodem zza Buga, niejednokrotnie ośmieszaną przez takie indywidua, jak Trofim Łysenko i jego teorie. Nie znaczy to jednak, iż za naszą wschodnią granicą ne dokonywano prawdziwych odkryć, a pracownicy nauki byli tyle samo (mało) warci, co wspomniany szarlatan, nic z tych rzeczy. Po dziś dzień możemy zazdrościć „ludziom radzieckim” listy noblistów, jak i szacunku żywionego wobec naukowców, znajdującego przełożenie na jak najbardziej namacalne granty na badania. Data: 2008-06-13
Dział: literatura
Jurij Felsztinski - Wysadzić Rosję
Co bardziej spostrzegawczy czytelnicy z pewnością dostrzegli, iż w tytule niniejszego tekstu umieściłem tylko jedno nazwisko spośród dwóch widniejących na okładce, a mianowicie zabrakło weń personaliów Aleksandra Litwinienki, zresztą wydrukowanych większą czcionką. Krok ten jest jak najbardziej wyrachowany i przemyślany, jest bowiem przejawem mego stosunku wobec tanich chwytów marketingowych, gdyż niewątpliwie takim jest tak silne wyeksponowanie na okładce nazwiska rosyjskiego agenta, mimo że jego rola przy powstawaniu książki była służebna, w żadnym zaś razie nie jest on jej autorem, co potwierdza adnotacja poświęcona prawom autorskim ze strony czwartej. Czy pozycja ta naprawdę wymaga aż takiej reklamy, by się tak dobrze sprzedać, jak to się stało jej udziałem, czy też broni się sama? Data: 2007-12-28
Dział: literatura
Paweł Jasienica - Pamiętnik
Paweł Jasienica jest osobą raczej już zupełnie nieznaną obecnej młodzieży, pokoleniu Neostrady. Sam ten fakt nie jest jakoś szczególnie zaskakujący, zważywszy na jej nikłe zainteresowanie historią – wszak domeną znanego pisarza – jak i upływ czasu od śmierci nieodżałowanego publicysty. A i starsi czytelnicy wobec bogactwa kolejnych i kolejnych pozycji dostępnych na wolnym już rynku stali się bardziej wymagający – czy więc właśnie co wznowiony przez wydawnictwo Prószyński i S-ka „Pamiętnik” naprawdę może wydać się interesujący dla osoby sięgającej obecnie po tą książkę? Data: 2007-12-20
Dział: publicystyka
Wielki Szatan USA?
Data: 0000-00-00
Dział: czasy nowozytne
Rosja Imperium Kolonialnym
Data: 0000-00-00