Europa Universalis 3

Potencjał ludzki to pierwsza wartość od lewej na górnym pasku. Innymi słowy można go zdefiniować jako ilość mężczyzn w wieku poborowym, którzy są w stanie nosić broń i których możemy powołać. Jest to bardzo ważny element gry, bowiem stanowi o naszej potędze. Im większy potencjał ludzki, tym więcej wojska możemy wystawić i tym dłużej będą one otrzymywać uzupełnienia.

Podatki ściągamy z kontrolowanych prowincji w dwojaki sposób: miesięcznie i rocznie. Przychód miesięczny rozdysponowujemy za pomocą suwaków w zakładce „Ekonomia” (o panelu zarządzania za chwilę), zaś roczny jest dopisywany do naszego rachunku z dniem 1. stycznia każdego roku. Niemniej każdy z nich podlega tym samym, ogólnym modyfikatorom. Podstawowym jest stabilność. Czasem aż trudno uwierzyć, jak bardzo nastawienie ludności wpływa na nasz skarbiec. Najogólniej rzecz biorąc, zgoda buduje, a niezgoda rujnuje – chaos w państwie i niechęć społeczeństwa do władcy skutkują mniejszymi wpływami z podatków i podwyższonym ryzykiem buntu, zaś wysoka stabilność i szacunek wobec rządzącego dają bardzo duży zastrzyk gotówki i różne inne bonusy właściwe szczęśliwemu i dostatniemu państwu.

W razie utraty płynności finansowej możemy wziąć pożyczkę, lecz jest to posunięcie dość ryzykowne i przez wielu określane jako ostateczność.

Ryc. 3. Niektóre z błędów gry są kompromitujące, jak na przykład wyżej przedstawiony dotyczący rozliczenia finansowego. Po złożeniu oferty sprzedaży prowincji, którą drugie państwo odrzuciło, nagle z moim budżetem zaczęły dziać się dziwne rzeczy. Nagle wyszedłem na minus i w konsekwencji zbankrutowałem.

4. Know - how, czyli o technologii i inwestycjach słów kilka.

Poświęcam im cały rozdział z premedytacją, ponieważ mimo, że ich skutki nie są zauważalne doraźnie, to tak naprawdę dzięki nim można realizować inne cele i to one pochłaniają lwią część naszych cennych dukatów. Mowa oczywiście o technologiach i inwestycjach. Rozwój państw na nich właśnie się opiera i przebiega w sześciu dziedzinach:

o stabilności już była mowa – jest to miernik zadowolenia ludności, a jego wartość zawiera się w przedziale domkniętym od -3 do 3. Jest to jedyna inwestycja, której poziom nie rośnie, lecz ciągle dąży do 3. Wbrew pozorom utrzymanie jej na takiej wartości jest zadaniem trudnym i momentami niewykonalnym, bowiem mnóstwo naszych działań osłabia pozycję władcy w państwie i nieustannie musi on ją odbudowywać. Czasem przypomina to syzyfową pracę.

technologie lądowa i morska nie wymagają większego omówienia. Po prostu im wyższy ich poziom, tym nasi żołnierze i marynarze będą lepiej walczyć, będziemy uczyć się wykorzystywać nowe rodzaje broni i werbować zupełnie nowe formacje wojskowe. O nich szerzej w rozdziale poświęconym wojnie.

Ryc. 4. Optymalne ustawienie suwaków to sztuka, której uczy się z czasem. Doświadczony gracz potrafi szybko dostosować strukturę wydatków do państwa jakim zarządza.

technologie handlu i produkcji to dwa bardzo ważne i niedoceniane miejsca inwestowania. Po pierwsze handel to znakomity sposób na rozwój państwa i wyższy poziom tej sztuki zapewni nam wyższe wpływy. Produkcja ma zaś bezpośredni wpływ na nasz przychód i sytuacja ma się analogicznie – im więcej produkujemy tym więcej pieniędzy z tego tytułu zgarniamy.

została nam sfera rządowa. Za tym pojęciem kryją się wydatki na inwestycje, które zwrócą się nam w postaci nowych form rządów i doktryn państwowych. Można więc nieco przybliżyć ten parametr początkującym określając go jako wydatki na edukację i administrację, bo w zasadzie do tego rzecz się sprowadza.

5. Dei gratia romanorum imperator electus semper augustus.

Lewy górny róg ekranu skrywa w sobie jedno z najważniejszych miejsc w całym interfejsie. Jest to panel zarządzania, do którego dostęp otrzymujemy po kliknięciu na flagę naszego państwa. Składa się on z siedmiu zakładek, a jedną już omówiliśmy, a mianowicie ekonomię, która jest trzecią w kolejności. Pierwsza zawiera ogólne informacje o naszych stosunkach międzynarodowych, porozumieniach, grupie kulturowej, reputacji i prestiżu. Pomiędzy dwoma monarchiami można zawiązać królewski mariaż, który zbliża państwa do siebie poprawiając stosunki i działając nieco jak pakt o nieagresji. Wyżej w hierarchii jest sojusz, czyli porozumienie dwóch państw o wzajemnej pomocy militarnej. I tu uwaga – sojusze w Europa Universalis 3 są zawsze dwustronne, co oznacza, że mając dwóch sojuszników, nie muszą oni być wzajemnie ze sobą w sojuszu. Mają zobowiązania sojusznicze tylko wobec naszego państwa, a nie wobec siebie nawzajem. Jeszcze wyżej stoi stosunek wasalny, czyli uznanie protekcji silniejszego kraju przez słabszy. W ten sposób senior zapewnia sobie 50% podatków wasala. Po długiej i owocnej współpracy wasalnej istnieje możliwość pokojowej aneksji, ale jakiekolwiek zagarnięcie prowincji nienarodowej kończy się utratą reputacji i podniesieniem się określającego ją tzw. wskaźnika „Bad Boy”.

Europa Universalis III