Europa Universalis 3

Negocjacje pokojowe

Dyplomacja nie ogranicza się jedynie do kurtuazyjnych zabiegów, lecz w jej skład wchodzą też ważne i znaczące decyzje mające wpływ na życie wielu ludzi. Takie podejmuje się najczęściej przy okazji negocjacji pokojowych. Aby dwa państwa zawarły pokój, muszą dojść do kompromisu. O ile w grze wieloosobowej sytuacja jest nader prosta – rozmawiają dwie osoby, to w naszym przypadku sprawa wydaje się być trudniejsza. Jak wiadomo komputer nie odznacza się ludzką inteligencją i czasem jego decyzje mogą być irracjonalne, bądź niezrozumiałe.

Podstawą szacowania wyniku wojny jest tzw. warscore, czyli liczbowe przedstawienie przewagi jednej ze stron konfliktu. Jeżeli jest on dodatni, to Ty wygrywasz, jeżeli odwrotnie, to najwidoczniej nie wiedzie ci się najlepiej. Problem w tym, że nie tylko on ma wpływ na prawdopodobieństwo przyjęcia propozycji pokojowej. Duże i potężne państwa nawet przy wyniku 99% dla ciebie nie ugną się pod byle żądaniem i zbyt wygórowana propozycja pokojowa (nawet zawierająca się w tych 99%) może zostać odrzucona. Gra ma niestety też sporo niedociągnięć. Zdarzyło mi się już kilka razy, że państwo, które przegrywa, odrzuca propozycję powrotu do status quo, a chwilę potem oferuje pokój i zrzeka się jednej prowincji. Miejmy nadzieję, że tego typu błędy zostaną niedługo wyeliminowane.

Nie sztuka zacząć, lecz skończyć

Wojna!

Jak już zaznaczyłem w recenzji dla aspektu militarnego bardzo ważną sprawą jest siła ludzka. To ona wyznacza nasze możliwości werbunkowe (wraz z limitem wsparcia) oraz zdolność do uzupełniania strat. Wojny można prowadzić na tysiące sposobów, wiec w tym miejscu również ograniczę się do kilku istotnych rad:

Zawsze przy werbunku zwracaj uwagę na limit wsparcia (inst. 96-97). Nie ma sensu narażać się na niepotrzebny drenaż budżetu w czasie pokoju, lepiej zaś werbować nowe oddziały w czasie wojny, kiedy to ryzyko przekroczenia limitu jest daleko mniejsze, a to za sprawą stałego tracenia ludzi w walkach.

Pamiętaj o okresowym przeglądzie swoich wojsk pod względem typu uzbrojenia. Pamiętaj, że nie wszystkie jednostki mogą dostosować się do twojego państwowego typu uzbrojenia (inst. 91-93).

Pamiętaj, że kawaleria najefektywniej walczy w otwartych bitwach, zaś jest nieprzydatna w czasie oblężeń i walk w górach.

Doceniaj rolę dowódców. O ile to możliwe staraj się, by w każdej bitwie brał udział dowódca. Nieraz to on może zdecydować o wygranej, zwłaszcza przy wyrównanych siłach.

Miej na uwadze okresowe reformowanie floty. Pamiętaj, że raz wybudowany okręt nie ulega modernizacji i po pewnym czasie należy go zniszczyć i zamienić na nowszy model.

Szczęście sprzyja lepszym

Zwracaj uwagę na zużycie w poszczególnych prowincjach. Czasem mniejsza armia więcej dokona w ubogich i nieprzyjaznych rejonach, niż kilkunastopułkowa.

Staraj się, by w twoich armiach największy procent stanowiła piechota, następnie kawaleria, a potem dopiero artyleria. To piechota ponosi największe straty w czasie walki i należy mieć odpowiednio dużo pułków piechurów by można było kontynuować kampanię.

Nie przemieszczaj powolnych oddziałów jeśli nie mają wyraźnego celu do spełnienia. Na przykład do palenia i zajmowania wrogich kolonii najlepiej nadaje się kawaleria (jest najszybsza), zaś artyleria przydaje się głównie przy oblężeniach, a w bitwach dopiero w końcowym okresie gry.

Staraj się tak rozmieszczać wojska na terytorium państwa, by móc szybko i skutecznie dławić bunty. Ale tu też tkwi haczyk. Jeśli zdarzy ci się duży bunt (10 i więcej pułków) to dobrze jest przeczekać sytuację do momentu w którym szeregi przeciwnika stopnieją (najczęściej takie duże bandy rozbójników nie mają wystarczająco dużo zaopatrzenia i tracą wskutek zużycia 10-15% stanu miesięcznie). Wchodź do akcji wtedy, gdy miasto jest na skaju wytrzymałości.

Pamiętaj, że po wygraniu oblężenia stan osobowy załogi grodu odbudowuje się stopniowo. Może to działać na twoją korzyść i niekorzyść. Jeśli prowadzisz wojnę obronną, to najlepiej kontratakować w momencie, kiedy twoja prowincja się poddaje, gdyż zdobycie szturmem bastionu bronionego przez 100-200 żołnierzy jest bardzo łatwą sprawą. Jeżeli zaś podbijasz inne państwo to uważaj byś nie stracił ciężko zdobytych terenów.

Szturmy mają największe szanse powodzenia, gdy twoje wojska zrobią wyłom w murach. Ale uważaj, w czasie szturmowania murów atakujący są bardzo wrażliwi na ataki z zewnątrz. Przeprowadzaj szturm tylko wtedy, gdy jesteś pewien, że żadne większe siły nie mogą zaatakować twoich wojsk. Oznacza to również, że wrogie armie podczas szturmu to doskonały cel na atak.

---

Sławomir "Mande" Gdyk
E-mail autora: mande(at)sztab.com

---