| Husaria | ||
HusariaWojsko Koronne w wiekach XVI-XVII było instytucją zorganizowaną w sposób przestarzały. Wśród żołnierzy znaczącą przewagę miała jazda, co było niezgodne z panującymi wówczas w Europie normami. Jednak wśród polskich jeźdźców było kilka formacji, które wykraczały ponad wszystkie standardy. Jedną z nich była husaria. Istnieje kilka teorii na temat genezy husarii. Jedna z nich mówi, że powstanie tej jednostki zawdzięczamy Serbom. Wojska serbskiego księcia Lazara po klęsce na Kosowym Polu(1389) szukały okazji do zemsty na Turkach. Okazją do tego była walka u boku Rzeczypospolitej. Serbscy i węgierscy Racowie nie posiadali opancerzenia (ewentualnie lekkie), a ich główną bronią były lekkie wydrążone w środku drewniane kopie. Polska wersja husarii zaczęła kształtować swoją sylwetką w początkach XVI w., aby przybrać swój ostateczny kształt w drugiej połowie XVI w.. Stała się wtedy jazdą ciężką. Rzeczą dla niej charakterystyczną były „skrzydła” przymocowane pod kątem prostym do siodła. W czasie szarży wydawał one charakterystyczny odgłos budzący lęk w sercach nieprzyjaciół i płoszący ich konie.
Podstawowym uzbrojeniem husarza była kopia. Jej pierwowzorem była kopia węgierska, jednak jej polski odpowiednik był dłuższy (do 5,5 m), co w zupełności wystarczało do eliminowania żołnierzy przeciwnika wyposażonych w nawet najdłuższe piki. Kopia była wykonana z drewna (ostrze było stalowe), stanowiła broń jednorazowego użytku. Był do niej przymocowany proporzec będący znakiem rozpoznawczym danej chorągwi. Po skruszeniu kopii husarz mógł wydobyć zależnie od sytuacji jeden z typów broni. Jeśli miał walczyć z przeciwnikiem opancerzonym mógł sięgnąć po koncerz, przymocowany do siodła pod kolanem jeźdźca. Była to długa broń(do 180 cm), będąca formą ewolucyjną miecza. Miała prostą głownię i była przeznaczona do pchnięć. Jeśli husarz musiał walczyć w tłumie, mógł dobyć szabli. Broń ta, przywieziona do Europy ze Wschodu, posiadała kilka cech, których mogły im „pozazdrościć” inne typy broni białej. Cięcia zadawane tą bronią były nadzwyczaj szybkie, i powodujące znaczne rany. Miała niewielką masę, dzięki czemu była idealna zarówno dla jeźdźców jak i piechurów. Szabla „zawojowała” sobie serca szlachciców stając się sztandarową bronią Rzeczypospolitej. Istniało wiele typów szabel, min. batorówki, zygmuntówki, karabele, a na szczególną uwagę zasługuje tzw. szabla husarska. Był to wyrób polski, nie mający swojego odpowiednika na świecie. Broń ta była lekko wygięta, co czyniło ją idealną do walki konnej, aczkolwiek w rękach umiejętnie się nią posługującego żołnierza pieszego stanowiła także zabójczy oręż. Czasami używano także nadziaków - małych „młotków” służących do przebijania hełmów i pancerzy. Przy siodle znajdowała się para pistoletów o zamkach kołowych, ew. bandoletów. Głównym zadaniem husarii było przełamywanie szyków wroga. Husarze wkraczali w decydującym momencie bitwy. Stosowali specjalną taktykę, która w skrócie polegała na tym, że początkowym okresie szarży, jeźdźcy poruszali się w stosunkowo dużych od siebie odległościach (około 3 metrów między końmi w szeregu) z niewielką prędkością. Im bardziej zbliżali się do wroga, tym bardziej przyspieszali, zmniejszając odległość między poszczególnymi szeregami, co pozwalało np. na uzupełnienie strat. Za husarią mogli jechać np. dragoni, którzy eliminowali „niedobitki” wojsk przeciwnika. Reasumując - husaria była jedną z najbarwniejszych i najskuteczniejszych formacji wojskowych w historii i jest zarazem symbolem kojarzonym z Polską, przypomnieniem o naszej dawnej potędze. Kiedyś na dźwięk słowa „Husaria!” wrogowie Rzeczpospolitej drżeli ze strachu...Dziś najwyżej może spowodować pojawienie się łezki w oku u miłośnika historii, niczym piękny sen. Sen o potędze. | ||
Autor: 4419 | ||
