LOGOWANIE
Zarejestruj sie

Nepal - rewolucja w Himalajach

W 2001 r. miała miejsce jedna z największych tragedii w historii Nepalu. W dniu 2 czerwca 2001 r. w pałacu królewskim doszło do krwawej masakry, książę Dipendra (prawowity następca tronu) zastrzelił dziewięciu członków rodziny królewskiej (w tym rodziców, króla Birendrę i królową Aishwarę), a następnie popełnił samobójstwo. Prawdopodobnym motywem zbrodni miał być sprzeciw pary królewskiej na małżeństwo Dipendry z kobietą pochodzącą z domu Ranów. Istnieją również opinie, że zamach był zorganizowany przez maoistów.

Na nowego króla Nepalu został koronowany 53–letni biznesmen i książę, Gyanendra, młodszy brat Birendry, który objął tron 4 czerwca 2001 r. (Gyanendra Bir Bikram Shah Dev, ur. 7 lipca 1947 r., był już królem Nepalu od 7 listopada 1950 r. do 7 stycznia 1951 r., był drugim synem króla Mahendry. Po raz pierwszy na krótko wstąpił na tron podczas powstania przeciw dziedzicznym premierom z rodziny Rana w 1950 r.)

W lipcu 2001 r. rząd i rebelianci zawiesili broń i przystąpili do rozmów. Jednakże niebawem lider maoistów, Prachandra, zerwał rozejm, bo rząd nie godził się na zmianę konstytucji, a partyzantka zmasakrowała garnizon w mieście Ghorahi. Wobec powyższego król Nepalu wprowadził 26 listopada 2001 r. stan wyjątkowy w całym kraju, a walki zbrojne zaczęły pochłaniać setki ofiar śmiertelnych. Maoistowscy partyzanci zaczęli dopuszczać się również aktów terrorystycznych, wysadzając np. rozlewnię Coca–Coli w Katmandu. Atak na firmę miał przede wszystkim znaczenie propagandowe. W maju 2002 r. w miejscowości Khara, 400 km na zachód od Katmandu – doszło do największej bitwy z partyzantami, kiedy to kolejnych kilkuset maoistowskich partyzantów zginęło w krwawych walkach z oddziałami armii rządowej. Wojska rządowe urządziły prawdziwą obławę na rebeliantów, otaczając i szturmując ich kryjówki na zachodzie kraju ( Maoiści uderzyli na obóz wojskowy. Początkowy bilans – 152 martwych maoistów i pięciu żołnierzy – wzrósł do ponad dwustu ofiar, bo guerilla wynosi swoich zabitych, by dla utrudnienia identyfikacji porzucać ich w dżungli, często z odciętymi głowami). W 2002 r. niespodziewanie Stany Zjednoczone udzieliły władzom Nepalu finansowego wsparcia przeznaczonego na ostateczne pokonanie przeciwników monarchii.

Prachanda w
czasie wiecu w Pokharze


Sytuacja polityczna Nepalu coraz bardziej się komplikowała. Walki przybrały charakter gwałtowny, wręcz okrutny. Całkowitej ruinie zaczęła ulegać nepalska demokracja parlamentarna. Od wprowadzenia demokracji w 1990 r. krajem rządził Kongres Nepalski, partia mająca największe tradycje, która przed 1990 r. przez dziesięciolecia musiała działać nielegalnie i na emigracji w Indiach, zwalczając monarchię absolutną. Kongres ma w parlamencie absolutną większość. Jednak demokracja przeżywa kryzys. Żaden z rządów nie dotrwał do terminowych wyborów. Najbliższe zaplanowano na listopad 2002 r., ale pojawiły się wątpliwości, czy głosowanie będzie uczciwe, bo w regionach, gdzie toczą się walki, przeprowadzenie głosowania może być niemożliwe. Sytuację komplikują też spory wewnątrz Kongresu: premier Sher Bahadur Deuba został w maju wykluczony z partii przez jej przywódcę Giriję Prasada Koiralę, polityka starszej generacji, którego starszy brat zakładał Kongres w 1950 r. (Sher Bahadur Deuba, ur. 13 czerwca 1946, przewodniczący Kongresu Nepalskiego sprawował trzykrotnie urząd premiera, w latach 1995–1997, 2001–2002 oraz od 2 czerwca 2004 r. do 1 lutego 2005 r. Po raz drugi został mianowany szefem rządu po rezygnacji Giriji Prasad Koirali w lipcu 2001 r. Ze stanowiska ustąpił na skutek bezkrwawego zamachu stanu przeprowadzonym przez króla Gyanendrę w październiku 2002 r. Gyanendra przywrócił go na stanowisko w 2004 r. po politycznych protestach, upadku dwóch kolejnych rządów i braku odpowiedniego kandydata na stanowisko premiera. W swoim trzecim gabinecie Deuba objął również funkcje ministra spraw zagranicznych i obrony. Deuba został skazany na dwa lata więzienia w lipcu 2005 r. po zarzutem korupcji. 13 lutego 2006 r. został zwolniony z odbywania kary i oczyszczony z zarzutów).

Deuba został wykluczony, ponieważ zwrócił się do króla Gyarendry o przedłużenie stanu wyjątkowego o trzy miesiące, mimo że partia zakazała mu tego – a król przychylił się do prośby premiera. Konflikt między Koiralą a Deubą to nie tylko spór pokoleniowo–polityczny: premier jako pierwszy odważył się wystąpić przeciw Koirali, który słynie nie tylko z tradycji rodzinnych, ale także z nepotyzmu; wiele stanowisk w partii i państwie udało mu się obsadzić członkami swojej rodziny. Deubę popiera król i armia, stołeczne elity – i Stany Zjednoczone, które po „11 września 2001 r.” zaczęły odgrywać tutaj coraz większą rolę, wspomagając nepalski rząd militarnie.

skomentuj
KOMENTARZE NA TEMAT GRY
więcej komentarzy dodaj komentarz